Sophie De Wit: “Nog altijd geen zicht op aantal gedetineerden met een handicap: gebrek aan registratie is onhoudbaar”

Kamerlid Sophie De Wit (N-VA) vroeg via haar recente parlementaire vraag meer inzicht in de situatie van gedetineerden met een fysieke of mentale beperking. Uit het antwoord van minister van Justitie Annelies Verlinden blijkt echter dat er vandaag nog steeds geen centrale registratie bestaat van gedetineerden met een handicap. Daardoor blijft het bijzonder moeilijk om hun noden correct in kaart te brengen of aangepaste zorg te plannen. 

“Het is onbegrijpelijk dat Justitie niet eens weet over hoeveel mensen het gaat. Hoe kan men dan verwachten dat men de juiste zorg, begeleiding of veiligheidsmaatregelen organiseert? Dit is een structureel probleem,” benadrukt De Wit. 

Geen cijfers, geen categorieën, geen helder beleid 

De minister bevestigt in haar antwoord dat er geen nationaal overzicht bestaat van gedetineerden met een fysieke of mentale beperking en dat zelfs een vermoeden van handicap nergens wordt geregistreerd. Er zijn geen eenduidige categorieën of geharmoniseerde aanpak en diagnoses die gespecialiseerde expertise vergen — zoals autisme of niet-aangeboren hersenletsel — zijn binnen de gevangenismuren vaak moeilijk te stellen, met lange wachtlijsten tot gevolg. 

“Dit betekent dat we vandaag geen idee hebben hoeveel mensen nood hebben aan gespecialiseerde zorg, begeleiding of aangepaste infrastructuur. Voor een moderne rechtsstaat is dat moeilijk verdedigbaar,” aldus De Wit.

Vlaams parlementslid Marc Hendrickx (N-VA) vult aan: “Meten is weten. Het is onbegrijpelijk dat deze basisgegevens niet worden bijgehouden. Zonder correcte cijfers kan je geen gericht zorg- of veiligheidsbeleid voeren.” Hij kondigt aan te bekijken of er op Vlaams niveau aanvullende bronnen of registratiesystemen bestaan om het probleem verder in kaart te brengen. 

Nood aan structurele oplossing 

De aangekondigde overdracht van penitentiaire gezondheidszorg naar Volksgezondheid kan volgens De Wit enkel slagen als er eerst een degelijk zicht komt op de doelgroep. 

“Zonder cijfers kan je geen beleid voeren. Ik dring er bij de minister op aan om eindelijk een uniforme registratie te ontwikkelen en een volwaardig zorgpad voor gedetineerden met een beperking uit te werken. Zowel voor de betrokkenen als voor de veiligheid binnen de gevangenissen is dit essentieel,” besluit De Wit.