Eerherstel voor assisen blamage voor Geens

Door Sophie De Wit op 22 december 2017, over deze onderwerpen: Justitie

Moordenaars en zware criminelen staan binnenkort weer voor een assisenjury, nu het Grondwettelijk Hof brandhout gemaakt heeft van de regeling van Justitieminister Koen Geens (CD&V). De minister, die nog steeds van assisen af wil, moet nu binnen de regering steun zoeken voor een plan B. De onverwachte winnaar lijkt dorpsdokter André Gyselbrecht te zijn: door de vreemde samenloop van omstandigheden riskeert hij op het proces van de Kasteelmoord plots maar twee derden van zijn straf.

“Het is een goede dag voor justitie, maar een slechte dag voor de minister van Justitie”, zo vatte advocaat Jos Vander Velpen het gisteren samen. Hij was een van de twaalf advocaten die dewetswijziging van Geens aanvochten, waarmee de minister in 2016 van assisen de grote uitzondering maakte. “Assisen is te duur en tijdrovend”, vond Geens toen.

Terwijl er vroeger jaarlijks 80 assisenprocessen waren, zouden het er in 2018 in Vlaanderen nog twee zijn. Alle andere zware moordprocessen moesten door de gewone strafrechter worden berecht.

In een 135 pagina's dik arrest maakt het Grondwettelijk Hof brandhout van de regeling. “Het is een schending van artikel 150 van deGrondwet, dat zegt dat criminele zaken voor het hof van assisen moeten worden behandeld”, aldus het arrest. De nieuwe regels garanderen niet dat mensen die dezelfde misdaad pleegden, overal op dezelfde manier behandeld worden.

In ere hersteld

Zodra het arrest in het Staatsblad verschijnt, zal het hof van assisen weer in ere hersteld zijn. Dat zou binnen de twee à drie weken kunnen gebeuren.

Er komt geen herstel voor uitgesproken vonnissen. Moorddossiers die ondertussen voor een strafrechter gevoerd zijn, kunnen niet voor assisen worden overgedaan. Dat geldt ook voor processen die zijn opgestart, zoals de Kasteelmoord (zie kader). Wel vernietigt het Hof de ­regel die Geens invoerde, waardoor strafrechters tot 40 jaar cel konden uitspreken. Dat wordt weer 20 jaar.

Minister heeft plan B

Justitieminister Geens probeerde zijn verlies gisteren te nuanceren Hij houdt vast aan deafschaffing van assisen. De minister heeft een plan B: hij haalt zijn voorstel van voor de zomer weer boven, om moordenaars door 'criminele kamers' te laten berechten. Dat zijn een soort mini-assisenhoven, met vier juryleden en drie rechters.

“De Grondwet zegt dat criminele feiten

voor een jury berecht moeten worden, niet noodzakelijk voor een assisenjury”, legt Geens uit. Een proces voor zo'n kamer zou korter zijn, dejury zou voorbereid worden, en de veroordeelde zou achteraf de kans hebben om in beroep te gaan.

Grondwet wijzigen

Ook op dat plan rijst al veel kritiek. “Ik vrees dat die criminele kamers niet voldoen aan de norm die het Grondwettelijk Hof hier stelt”, zegt Vander Velpen. “De minister moet zijn huiswerk opnieuw doen.”

Ook coalitiepartner N-VA wil het arrest eerst bestuderen. “Zomaar de jury over­hevelen, is onlogisch”, zegt Kamerlid Sophie De Wit, die een afkooksel van assisen niet ziet zitten. “Dat er een grondig debat gevoerd kan worden in derechtszaal is essentieel, en voor ons belangrijker dan een jury. Een grondwetsherziening is misschien beter.”

Cedric Lagast ■

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is