De gevangenis neemt niet de benen... ook geen 48 meter

Door Sophie De Wit, Sarah Smeyers op 21 maart 2012, over deze onderwerpen: Justitie, Oosterweel

Een opmerkelijk tafereel deze weken in de pers: minister van Justitie Annemie Turtelboom sluit zich spontaan aan bij de Antwerpse actiegroepen en vindt dat de gevangenis van Beveren alsnog 48 meter moet opschuiven. Op die manier zou het Meccanotracé gevrijwaard blijven.

Qua schoffering van haar collega Verherstraeten, bevoegd voor de Regie der Gebouwen en dus de bouw van de gevangenis, kan het wel tellen. Enkele dagen voordien had deze laatste immers nog blij mogen bekendmaken dat de bouw eindelijk van start kan gaan op 19 maart. Een klein half jaar aan juridische procedures en uitstel waren daaraan voorafgegaan. Vlak voor die aankondiging had Verherstraeten in het parlement nog gezegd dat een verschuiving van 48 meter echt niet meer kon. De procedures zouden opnieuw moeten worden overgedaan, jaren tijd zou verloren gaan en de schadevergoedingen zouden nog veel hoger oplopen. Zulks blijkt trouwens ook uit een eigen rapport van Justitie en de Regie der Gebouwen. Onenigheid binnen de federale regering dus? Ook. Maar Turtelboom wenst zich vanuit haar ministerfunctie al volop te profileren als Antwerpse lijsttrekker bij de gemeenteraadsverkiezingen. En daarvoor schuwt ze de intellectuele oneerlijkheid niet …

Turtelboom kwam bij haar afkeer geen woorden tekort: "wraakroepend" was het, getuige van "slechte wil van de Vlaamse Regering". Tijdens het vragenuurtje in de Kamer voegde zij er nog aan toe "dat het een kwestie van (gebrek aan) responsabilisering was" bij diezelfde Vlaamse regering en in het bijzonder bij N-VA-minister Muyters. Het hoeft niet gezegd dat de Open VLD van Turtelboom niet in de Vlaamse Regering zit. Maar is het wel die Vlaamse Regering die van slechte wil is? En valt de N-VA in dit dossier ook maar iets te verwijten, zoals Turtelboom te pas en te onpas doet in de Kamer wanneer de bouw van de Beverse gevangenis ter sprake komt?

Geschiedenis

Een korte terugblik op de geschiedenis leert dat het net Open VLD is die de touwtjes in handen had voor deze locatie. Zo stelde de federale regering in 2008 met trots haar Masterplan gevangenissen voor. Daarvan maakte de Beverse gevangenis deel uit. CD&V en Open VLD waren de enige Vlaamse partijen in die federale regering. De beslissing voor Beveren was niet toevallig. De Antwerpse regio kent een gigantisch cellentekort. De principebeslissing omtrent de locatie werd genomen door Justitie, maar de concrete inplanting moest gebeuren via de minister van Ruimtelijke Ordening in de Vlaamse Regering. Dat was toen Dirk Van Mechelen, minister voor, jawel, de Open VLD. Open VLD, CD&V en Sp.a vormden op dat ogenblik nog de Vlaamse Regering.

Op zich was die keuze in 2008 overigens niet onlogisch. De oorspronkelijke Oosterweelverbinding ging toen nog worden gebouwd, ook al sluimerde er wel al beginnend protest van Antwerpse actiegroepen. Maar hun alternatieven waren toen nog van andere aard. Van het Meccanotracé was er nog geen sprake. Laat staan dat de Antwerpse ring zou ontsloten worden op de plaats waar de nieuwe gevangenis kwam.

Goede huisvader

Vier jaar later is er politiek wel wat veranderd, ook al is de Vlaamse minderheid in de federale regering een constante gebleven. In de Vlaamse Regering werd de Open VLD gewipt en nam de N-VA haar plaats in. De nieuwe minister van Ruimtelijke Ordening werd Philippe Muyters, die de beslissing van zijn voorganger verder uitvoerde. De milieuvergunning voor de bouw werd geleverd door minister Schauvliege.

Opmerkelijk daarbij is dat Turtelboom de nodige kritiek levert op de naar haar mening late vergunningen voor het bouwproject. Die vergunningen hebben nochtans de normale procedures doorlopen, waarna nog enkele juridische procedures van actiegroepen zijn gevolgd.

Maar dat laatste kan je niet de Vlaamse Regering kwalijk nemen, maar wel tot tweemaal toe de federale, waarvan - nogmaals - zowel de Open VLD als minister Turtelboom deel uitmaken. Zo heeft deze regering in eerste instantie nagelaten om de buurtbewoners degelijk te informeren voorafgaand aan het project. Ten tweede sloot zij al contracten met de bouwondernemer, terwijl de vergunningsprocedures nog liepen. Zowel voormalig minister De Clerck als staatssecretaris Verherstraeten noemden dat ‘berekende risico’s’ (sic). Voor de N-VA is zulks nochtans niet meteen een toonbeeld van het goede-huisvaderprincipe, laat staan van de door Annemie Turtelboom aangehaalde responsabilisering. Wel integendeel: deze handelswijze was er eentje met miljoenen euro’s schadevergoeding tot gevolg.

Bevoegde minister

Dus besluit Turtelboom om ook maar te klagen over de lange en ingewikkelde procedures van de vergunningen in Vlaanderen. Laat die vergunningsprocedures er dan wel gekomen zijn onder impuls van de Open VLD, die decennialang in de Vlaamse regering zat. En laat het net in de eerste maanden zonder Open VLD zijn dat er een commissie ‘Versnelling Maatschappelijk Belangrijke Investeringsprojecten’ in het Vlaams Parlement kwam. Mede onder impuls van de N-VA dus. Om al die procedures sneller en performanter te maken.

Waar knelt het schoentje dan nog wel? Bij de Raad van State bijvoorbeeld, die nog steeds voor het kleinste detail een gans project kan schorsen of vernietigen. Bij de Raad van State die nog steeds geen opportuniteitstoets kan uitvoeren noch aanbevelingen kan geven om een procedure toch te corrigeren. Bij de Raad van State die nog steeds een gigantische achterstand heeft, met jaren vertraging als gevolg. Die problemen zijn al langer gekend. De bevoegde minister die dat kan veranderen was jarenlang, jawel, Annemie Turtelboom, als minister van Binnenlandse Zaken. En zelfs nu als minister van Justitie kan ze daar nog perfect haar inbreng in hebben.

Gebrek aan responsabilisering

De uithalen van Turtelboom zijn, gezien het bovenstaande, derhalve niet alleen intellectueel oneerlijk, ze zijn ook merkwaardig. Was het immers niet de Open VLD die altijd voorstander is geweest van de Oosterweelverbinding? En is het niet de Open VLD die tezamen met de andere partners in de federale regering besloot om de nieuwe Antwerpse gevangenis niet nabij het Justitiepaleis te bouwen, net omwille van de nabijheid van … de Antwerpse ring? Het vluchtgevaar zou te groot zijn. Daarom wordt het Antwerpse arresthuis nu gebouwd op de plaats van de federale politiekazerne in Wilrijk. Een keuze die de belastingsbetaler tientallen miljoenen euro’s extra kost, en dit in budgettair extreem moeilijke tijden … Over een gebrek aan responsabilisering gesproken.

De N-VA is alleszins blij dat de bouw van de Beverse gevangenis deze week eindelijk van start gaat. En daarvoor hoeft Meccano niet noodzakelijk dood en begraven te zijn. Meccano is nog niet in vergunningen en procedures gegoten. Waarom kan dit tracé dan niet 48 meter opschuiven? En als dat zo’n probleem is, waarom dan geen tunnel? De actiegroepen hebben naar het schijnt niets liever dan autosnelwegen onder de grond. Zelfs tunnels onder seveso-bedrijven schrikken hen niet af. Dan mag een tunnel onder een gevangenis ook geen probleem zijn.

En Turtelboom, we gunnen het haar ten volle dat ze in Antwerpen komt wonen en lijsttrekker is. Maar we adviseren haar de woorden van haar partijgenoot Bart Somers: ‘misbruik het nationale niveau niet voor lokaal stemmengewin’. En als ze dat toch graag doet, doe het dan op intellectueel correcte wijze.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is